Haber Detayı

İş dünyasında en sık karşılaşılan ve işletmeler için telafisi zor hak kayıplarına yol açan yanılgılardan biri, şirket kurmanın veya ticaret unvanını sicile kaydettirmenin o ismi tamamen koruduğu düşüncesidir.

Bir şirketin MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) veya Ticaret Sicil Gazetesi nezdinde tescil edilmesi, işletmeye yalnızca tüzel kişilik kazandırır ve ticaret unvanını korur. Ancak o ismin ürünlerde, tabelalarda, web sitesinde, ambalajlarda veya sosyal medyada "marka" olarak kullanılması ve rakiplerin taklit etmesinin engellenmesi yalnızca Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde yapılacak marka tescili ile mümkündür.

Peki, şirket ismi ile marka arasındaki fark nedir, şirket adı marka olarak nasıl tescil edilir ve süreçte hangi stratejik adımlar atılmalıdır? İşte adım adım şirket ismi tescil rehberi.

Ticaret Unvanı ile Marka Arasındaki Kritik Farklar

Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılsa da resmi makamları, amacları ve hukuki kapsama alanları tamamen farklıdır:

Stratejik İpucu: Bir şirketin sadece bir adet resmi ticaret unvanı bulunabilir; ancak aynı şirket altında farklı sektör veya ürün grupları için onlarca tescilli marka yer alabilir.

Ticaret Siciline Kayıtlı İsim Başkası Tarafından Marka Olarak Alınabilir mi?

Evet, alınabilir. Eğer şirketinizin unvanını oluşturan kelimeyi (örneğin "Novatek") TÜRKPATENT nezdinde marka olarak tescil ettirmediyseniz, bir başka işletme aynı ismi kendi sektörü için marka olarak tescil ettirebilir.

Bu durumda şirketiniz resmi olarak varlığını sürdürse dahi, o ismi ürünlerinizin üzerinde, ambalajlarınızda veya tabela/reklamlarınızda kullanamaz hale gelebilir, marka ihlali ihtarnameleriyle karşılaşabilir veya isim değiştirmek zorunda kalabilirsiniz.

Adım Adım Şirket İsmi Tescil Süreci

Şirket isminizi veya piyasada kullandığınız ticari markanızı yasal koruma altına almak için izlemeniz gereken 10 temel adım şunlardır:

1. Doğru Marka İsminin Belirlenmesi

Resmi şirket unvanınızın tamamını (... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) marka olarak tescil ettirmek stratejik olarak doğru değildir. Marka başvurusu, tüketicinin zihninde yer eden kısa, akılda kalıcı ve ayırt edici olan ifade üzerinden (Örn: ÖrnekTeknoloji veya ÖrnekSoft) yapılmalıdır.

2. Çifte Araştırma Yapılması (Sorgulama)

Şirketleşme aşamasında iki ayrı sorgulama yürütülmelidir:

• Ticaret Sicil Sorgulaması: Unvanın MERSİS üzerinde boşta olup olmadığı.
• TÜRKPATENT Marka Sorgulaması: İsmin ve benzer okunuşlarının (fonetik benzerliklerinin) seçilecek sınıflarda daha önce tescil edilip edilmediği.

3. Marka Sahibinin Doğru Belirlenmesi (Şahıs mı, Şirket mi?)

• Şirket Kurulmadan Önce: Marka başvurusu kurucunun şahsi T.C. Kimlik Numarası üzerinden gerçekleştirilebilir. Şirket kurulduktan sonra marka usulüne uygun bir devir sözleşmesiyle şirkete aktarılabilir.
• Şirket Kurulduktan Sonra: Başvuru doğrudan şirketin vergi numarası ve tam unvanı ile "Şirket Varlığı" olarak yapılmalıdır.
• Ortaklık Riskleri: Markayı şirket adına değil de ortaklardan birinin şahsi adına almak; ileride ortaklık ayrılıklarında veya yatırım alma süreçlerinde ciddi hukuki krizlere yol açabilir.

4. Doğru Marka Sınıflarının Seçilmesi (Nice Sınıflandırması)

Marka tescili şirketinizi tüm sektörlerde otomasyona bağlı olarak korumaz. Toplam 45 sınıftan oluşan Nice Sınıflandırma sisteminde şirketinizin ürettiği ürünler (1-34) veya sunduğu hizmetler (35-45) eksiksiz seçilmelidir.

5. NACE Kodu ile Marka Sınıfı Arasındaki Farkın Yönetilmesi

Şirketinizin vergi levhasındaki NACE faaliyet kodu ile marka tescil sınıfı farklı yapılardır. NACE kodu vergilendirme ve istatistik içindir; marka tescil sınıfı ise ürün ve hizmetinizin piyasadaki yasal kalkanıdır.

6. "35. Sınıf" Tuzağına Düşülmemesi

Pek çok işletme sahibi sadece "35. Sınıf" (Mağazacılık ve Satış Hizmetleri) tescili aldığında şirketinin tüm ürünlerini koruduğunu sanır. Oysa mobilya üreten bir şirket, mobilyanın kendisi için 20. Sınıfı, satış hizmeti için ise 35. Sınıfı birlikte tescil ettirmelidir.

7. Başvuru Türünün Seçilmesi (Kelime mi, Logo mu?)

• Kelime Markası: Şirket isminin her türlü yazı tipinde ve görselde bağımsız olarak korunmasını sağlar.
• Logo (Şekil) Markası: Şirket adının özgün bir tasarım, sembol ve renk kombinasyonuyla tescil edilmesini sağlar.
• En güçlü strateji; kelime markası ile kurumsal logonun ayrı ayrı tescil edilmesidir.

8. EPATS Üzerinden Resmi Başvurunun Yapılması

Gerekli belgeler (Vergi levhası, imza sirküleri, logo görseli, sınıf listesi) hazırlanarak TÜRKPATENT e-Devlet başvuru portalı (EPATS) üzerinden başvuru yapılır ve başvuru harcı ödenir.

9. İnceleme ve İlan Süreçlerinin Takibi

Başvuru, TÜRKPATENT uzmanları tarafından mutlak ret nedenleri açısından incelenir. İncelemeyi geçen marka, 2 ay süreyle Resmi Marka Bülteni'nde ilan edilir. Bu süreçte üçüncü kişilerden gelebilecek itirazlara karşı hukuki savunmalar (karşı görüş) hazırlanmalıdır.

10. Tescil Ücretinin Ödenmesi ve Belgenin Alınması

İtirazsız geçen veya gelen itirazların reddedildiği markalar tescil hakkı kazanır. Yasal süresi içinde tescil ücreti ödenerek elektronik Marka Tescil Belgesi alınır.

Şirket İsmi Tescilinde Sık Yapılan Yanılgılar

• "Alan Adı (.com / .com.tr) Aldım, İsim Benim Oldu": İnternet alan adı satın almak marka tescili yerine geçmez. Tescilli bir marka sahibi, alan adınızı WIPO veya ilgili tahkim organları aracılığıyla elinizden alabilir.
• "Instagram Kullanıcı Adını Aldım, Güvendeyim": Sosyal medya hesap adları telif veya marka hakkı oluşturmaz. Tescilli marka sahipleri platformlara başvurarak taklit hesapları kapatabilir.
• "Şirket İsmi Yurt Dışında da Otomatik Korunur": Türkiye'de yapılan marka tescili sadece Türkiye sınırları içinde geçerlidir. İhracat yapmayı planladığınız ülkeler için Madrid Protokolü üzerinden uluslararası marka başvurusu yapılmalıdır.

Koruma Süresi ve Güncellemeler

Marka tescili, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl boyunca geçerlidir. Her 10 yılda bir yenileme ücreti ödenerek koruma süresiz olarak uzatılabilir.

Şirketinizin ticaret unvanı, adresi veya türü (örneğin Ltd. Şti.'den A.Ş.'ye dönüşüm) değiştiğinde, marka tescil sicilindeki hak sahibi bilgilerinin de güncellenmesi unutulmamalıdır.

Busenur ÇAM

Yazılım Mühendisliği 4.sınıf Öğrencisi

Manisa Celal Bayar Üniversitesi

Gamasoft Yazılım A.Ş Stajyer Mühendis