OHSAS 18001:2007 İş Güvenliği Yönetim Belgesi

OHSAS 18001 Nedir ve Neden Önemlidir?

OHSAS 18001:2007, her sektörden ve her ölçekten organizasyona uygulanabilen; iş sağlığı ve güvenliği (İSG) faaliyetlerinin, kuruluşun genel stratejileriyle uyumlu, sistematik ve sürekli iyileştirme yaklaşımı çerçevesinde yönetilmesini sağlayan etkin bir uluslararası standarttır.

Bu standart yardımıyla işletmeler; İSG risklerini belirler, analiz eder ve alacağı önlemlerle bu riskleri asgari seviyeye indirir. Yasal mevzuata tam uyum sağlayan, acil durumlara hazır, performans izleme ve iyileştirme mekanizmalarını kurmuş bir yönetim sistemi inşa edilir.

Temel Amaç: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yasal mevzuatların ışığı altında, kuruluştaki mevcut ve potansiyel riskleri ortadan kaldırarak veya minimize ederek sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmaktır.

Kimler Alabilir?

OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı; iş yerindeki çalışanlar, müşteriler ve çevre halkı için sağlık ve güvenlikle ilgili riskleri azaltmak, ortadan kaldırmak veya en aza indirmek isteyen her kuruluş tarafından benimsenebilir. Genel ve esnek bir standart yapısına sahip olduğundan, her boyuttaki ve sektördeki işletmenin ihtiyaçlarına doğrudan cevap verir.

Başvuru ve Alma Şartları

OHSAS 18001:2007 belgesini alabilmek için işletmenin öncelikle temel yasal şartları yerine getirmesi gerekmektedir. Yasal uygunluk, yönetim sistemlerinin ilk kuralıdır.

• Resmi Evraklar: Vergi levhası, oda kayıt belgesi, ticaret sicil gazetesi ve imza beyannamesi eksiksiz olmalıdır.

• Sistem Kurulumu: Yasal şartlar sağlandıktan sonra, OHSAS 18001:2007 standardının gereklilikleri firma bünyesinde sağlanmalıdır. Bu süreç, işletmenin kendi yönetim sistemi uzmanları tarafından yürütülebileceği gibi, profesyonel bir danışmanlık firmasından destek alınarak da tamamlanabilir.

Belgelendirme Süreci ve Süresi

Sistemin kurulması, dokümante edilmesi ve saha uygulamalarının başlatılması firmanın altyapısına göre değişiklik gösterir. Sistem uygulamaya alındıktan sonra bağımsız belgelendirme kuruluşlarınca denetim yapılır. Denetim sonucunda tespit edilen minör veya majör uygunsuzluklar giderildikten sonra belge tescil edilir.

Süreç Zamanlaması: Sistem kurulumundan belge teslimine kadar geçen süreç, işletmenin yapısına bağlı olarak ortalama 2 ila 3 ay sürmektedir.

Akreditasyon Türleri (TÜRKAK, UKAS vb.)

Akreditasyon; yetkili bir üst organın, belgelendirme firmasına OHSAS 18001:2007 belgesi verme yetkisi tanımasıdır.

• TÜRKAK Akreditasyonu: Türkiye’deki resmi akreditasyon kurumu olan Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından yetkilendirilen kuruluşlar "TÜRKAK Akrediteli" belge düzenler.

• Uluslararası Akreditasyonlar: İşletmeler, İngiltere Akreditasyon Kurumu (UKAS) gibi yabancı akreditasyon kurumlarından yetki almış kuruluşları da tercih edebilir.

• Geçerlilik: Uluslararası anlaşmalar gereği hem TÜRKAK hem de UKAS akrediteli belgelerin yasal ve ticari geçerliliği tamamen aynıdır.

KOSGEB Desteği Var Mı?

Evet. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı KOSGEB; KOBİ niteliğindeki işletmelere belgelendirme süreçlerinde finansal destek sağlamaktadır.

Yıllık cirosu 40 milyon TL’nin altında olan ve 250’den az çalışanı bulunan işletmeler KOBİ statüsündedir. KOSGEB Genel Destek Programı kapsamındaki Belgelendirme Desteği ile, TÜRKAK akrediteli OHSAS 18001:2007 belgesi alan firmalar 2.500 TL’ye kadar hibe desteği alabilirler.

İhalelerde OHSAS 18001 İsteniyor Mu?

Kamu İhale Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Madde 56.10) uyarınca; özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde kamu kurumları (idareler), şartnamelerinde yönetim sistem belgelerine yönelik düzenleme yapabilir ve işletmelerden OHSAS 18001:2007 belgesi talep edebilir.

İhalelerde sunulacak belgelerin; TÜRKAK veya Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmiş olması zorunludur.

Gerekli Evraklar ve Hazırlanması Gereken Dokümanlar

1. Resmi ve Ticari Belgeler:

• Vergi Levhası

• Oda Kayıt Belgesi (Faaliyet Belgesi)

• İmza Sirküleri / İmza Beyannamesi

• Ticaret Sicil Gazetesi

2. Zorunlu Sistem Dokümantasyonları: Standardın gereği olarak hazırlanması, dokümante edilmesi ve ("dokümante etmelidir", "kayıt oluşturmalıdır" ifadeleri uyarınca) kayıt altına alınması gereken temel başlıklar şunlardır:

• Sistemin kapsamının açık bir şekilde belirtilip yazılı hale getirilmesi (Madde 4.3)

• İSG proseslerinin işletilmesini desteklemek için gerekli dokümante edilmiş bilgi (Madde 4.4)

• İş Sağlığı ve Güvenliği Politikası (Madde 5.2)

• İş Sağlığı ve Güvenliği Hedefleri (Madde 6.2)

• İSG Yönetim Sisteminin etkili işletilmesi için gerekli dokümante edilmiş bilgi (Madde 7.5)

Süreci Hangi Bölümler Yürütür?

OHSAS 18001:2007 belgesini almak ve işletmek, sadece iş güvenliği uzmanının veya tek bir temsilcinin değil, işletmedeki tüm bölümlerin ortak sorumluluğundadır.

Sistemin daha sağlıklı yürütülmesi adına firma kendi isteğine bağlı olarak bir yönetim temsilcisi atayabilir; ancak bu durum diğer departmanların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kısacası İSG Yönetim Sistemi; kalite kontrol, üretim, insan kaynakları, üst yönetim, bakım-onarım, operasyon, satış-pazarlama, sevkiyat ve depo gibi tüm birimlerin aktif katılımı ve iş birliği ile yürütülmesi gereken entegre bir süreçtir.